Welkom

 

Welkom op mijn site. Ik blog over veranderingen in de samenleving, organisaties en individuen. Geen mooiere tijd dan nuAlles is in beweging.

© Radu Razvan Gheorghe | Dreamstime Stock Photos

Het individu moet opnieuw zijn weg vinden, de burgers hergroeperen, de instellingen vinden zichzelf opnieuw uit en de overheid zoekt naar nieuwe verbindingen tussen systeem- en leefwereld. In die wereld voel ik me als een vis in het water.

Het is mijn missie om samen met anderen een bijdrage leveren aan maatschappelijke vernieuwing en de innovatie van de publieke sector. Met een schat aan ervaring, kennis van zaken, humor, een brede blik en vooral hart voor mensen en organisaties ben ik inzetbaar als adviseur en (project)manager en bij individuele-, en teamcoachingstrajecten. Op dit moment werkzaam als kwartiermaker/Coördinator van het Sociaal Team in Leerdam.

Probleemanalyse, visievorming, coaching, sparring, tijdelijke project-of procesbegeleiding, hogedrukpansessies, dwarskijken en ver-kijken door een betrekkelijke buitenstaander kan spraakmakend, inspirerend en krachtig bijdragen aan de transitie van beleid en organisatie. Ik heb een aparte pagina over NLP en mindsonarcoaching.

 

My man Jeeves

Mensen met een complexe zorgvraag zijn het slachtoffer van de veranderingen die sinds vorig jaar in de zorg zijn doorgevoerd. Het duurt lang voor ze het juiste loket hebben gevonden en nog langer voor ze echt passende zorg krijgen. Dit blijkt uit ruim 16.000  meldingen die samenwerkende cliëntenorganisaties het afgelopen half jaar hebben verzameld. Gebundeld in het rapport: “Mensen zijn op zichzelf aangewezen Dwalen tussen wetten en loketten”. Te downloaden bij iederin.

Jeeves Wodehouse

Peter Paul Doodkorte adviseert Jeeves. “Jeeves weet alles wat er gebeurd is, en alles wat er gebeuren zal. Wat jeeves niet weet, is de moeite van het opnoemen , niet waard. En daarbij beschikt Jeeves in ruime mate over moederlijke gevoelens. Dat klinkt gek, maar het is niet op een andere manier uit te drukken”. Peter Paul stelt dan ook voor om een nieuwe dienstverleningsorganisatie te starten: Jeeves, uw dienstwillige dienaar. Jeeves levert op een creatieve integrale manier diensten aan huishoudens die multiproblemen hebben.

No burning platform

In plaats van de ‘sense of urgency’ (Kotter in Leading Change 1996) and ‘the burning platform’ (Darryl Conner) wordt in nieuwe tijden eerder gestreefd naar een ‘sense of purpose’ of een ‘sense of excitement’. Vooral het brandende platform drijft op angst en overleven en brengt bepaald niet het beste in mensen voort. De uitdrukking ‘burning platform verwijst naar een ongeluk in 1988 op het Piper Alpha olieplatform in de Noordzee waarbij 167 mensen omkwamen. Een verslaggever schreef toen ‘de overlevenden hadden een afschuwelijke keuze: ofwel 45 meter naar beneden springen in een woeste ijskoude zee ofwel een zekere dood tegemoet gaan op een instortend booreiland’.  Het ‘burning platform’ is een metafoor geworden voor het verspreiden van ‘pijnboodschappen’ ;een manier om medewerkers zoveel angst aan te jagen dat ze in beweging komen en hun gewoontes veranderen. Zie ook Forbes, Richard Axelrod en management online.

burning-platform

Het mooiste alternatief vind ik ‘Sense of Belonging’ zoals geformuleerd door Jaap Boonstra (o.a. hoogleraar veranderingsprocessen aan de UvA)

“Waarom pleiten nog zoveel mensen voor het creëren van een ‘sense of urgency’ als het om veranderen gaat. Dit denken is achterhaald. In onze huidige tijd gaat het om het creëren van verlangen en een ‘sense of belonging’. In onzekere tijden is er een toenemende behoefte om ergens bij te horen. Het gaat het niet om ‘sense of urgency’, maar om ‘sense of belonging’. Organisaties met teveel crisisgevoelens hebben lage overlevingskansen. Ze raken op drift. In onze tijd gaat om het creëren van werkgemeenschappen waarin mensen het gevoel hebben dat ze erbij horen en een zinvolle bijdrage leveren. Het gaat erom mensen te verbinden waardoor ze samen een aanlokkelijke toekomst kunnen realiseren. Bedrijven met een helder toekomstbeeld en een krachtig samenhorigheidsgevoel hebben in onzekere tijden de beste kansen om te overleven”.

 

Be aware of your thoughts

Something Lao Tzu could well have said

Be aware of your thoughts
they become words

 Be aware of your words
they give rise to actions

 Be aware of your actions
they develop into habits

 Be vigilant of your habits
they shape your character

 Watch your character keenly
it is designing your destiny

Laozi (also Lao-Tzu or Lao-Tze) een Chinese filosoof die leefde in de zesde eeuw voor Christus. Lao-Tse zou de stichter zijn van het Taoïsme. Na allerlei omzwervingen schreef hij zijn wijsheden neer in de Tao Te Ching: Boek van Weg en Deugd. Zijn werk is door de geschiedenis heen steeds omhelsd door verschillende anti-autoritaire bewegingen. Zijn meest bekende spreuk: ‘Zelfs een mars van duizend mijl begint met de eerste stap.’ Volgens sommige onderzoekers is het verre van zeker of Lao-tse werkelijk heeft bestaan. De Tao Te Tjing zou volgens hen eerder een verzameling oude, overgeleverde wijsheden zijn.

Van beleid naar uitvoering

Wat is er veel tijd gestoken in de beleidsvoorbereiding van de drie decentralisaties (de 3 D’s). Transitieproof betekende vooral dat alles op papier in orde was. Op het eerste gezicht lijkt het niet zo moeilijk om meer aandacht voor de uitvoering te organiseren. We hebben geleerd dat beleid een cyclisch proces is dat verloopt in verschillende fasen die van elkaar te onderscheiden zijn, en elkaar in de tijd opvolgen (Teisman, 1995).

Schermafbeelding 2016-06-11 om 22.20.17Schermafbeelding 2016-06-11 om 22.18.49

 

Beleid begint met de beleidsvoorbereiding en probleemformulering, daarna vindt de besluitvorming plaats, vervolgens wordt het beleid uitgevoerd waarna door middel van evaluatie wordt vastgesteld of het aan zijn doelstellingen beantwoord heeft. Dan begint de beleidscyclus weer van voor af aan. Het is een overzichtelijk model dat ten grondslag ligt aan veel besluitvormingsprocessen binnen de overheid. De nieuwe tijd? We maken er gewoon 2.0 van (of voor de geavanceerde denker 3.0). We blijven hetzelfde doen maar zetten nu overal “door burgers” bij.

Heel veel tijd dus voor de beleidsvoorbereiding. Hoe van beleid uitvoering te maken en meer aandacht te hebben voor beleidsuitvoering lijkt eenvoudig maar is het niet. De consequenties van allerlei vernieuwingen (re)organisaties en bezuinigingen worden pas in de praktijk zichtbaar. De oude sturingsmodellen lijken niet meer zo bruikbaar.

In 2005 verscheen het boek Frontlijnsturing van Pieter Tops en Casper Hartman. De ‘frontlijn’ kan worden aangeduid als het gebied waar medewerkers “het echte werk” doen. Frontlijnsturing houdt in dat bestuurders en ambtelijk managers sturen via die medewerkers die direct in contact staat met de burger in omstandigheden die normaliter niet routinematig van karakter zijn en die een zekere spanning met zich meebrengen. De sturing staat daarmee haaks op de meer klassieke beleidsturing waarbij de uitvoering vanuit het beleid wordt aangestuurd. Eerst doelen formuleren door beleidsmedewerkers en daarna laten uitvoeren.

spaakmodel

ABC

Frontlijnsturing is een van de antwoorden op concrete, actuele, en onoverzichtelijke maatschappelijke vraagstukken. Alhoewel ik schreef er al in 2006 over. Prachtig beschreven door de werkplaats voor frontlijnsturing. “Vraagstukken waar we geen grip op lijken te krijgen. Niet te vangen door de aanpak van één organisatie, wegslippend in een ketenaanpak. Vaak in de rauwe werkelijkheid ….aan de onderkant van de samenleving. Het vraagstuk is bovendien steeds anders dan je denkt, sjablonen zetten je op het verkeerde been. Wat de overheid en maatschappelijke organisaties uiteindelijk willen bereiken is dat mensen weer het stuur van het leven in handen kunnen nemen. We hebben te accepteren dat dat bij sommigen nooit gaat lukken en dat er dus iets anders nodig is. Het gaat in de frontlijn over orde en wanorde. Overzicht en chaos liggen dicht bij elkaar. Wie hierin iets wil betekenen stapt in ongemak. Dit ongemak is voelbaar bij de ontvanger, bij de frontlijner zelf en bij de organisatie die verantwoordelijkheid neemt. Frontlijnsturing is een antwoord dat een een fundamenteel andere manier van sturen vraagt. Die manier van sturen moeten we nog leren”.

This too shall pass; de kracht van verhalen vertellen

4 september openden we de eerste cel van de oncowand. De komende drie maanden staat deze luistersculptuur in Centrum OOK (Optimale Ondersteuning bij Kanker) in Rotterdam. In de cel kunnen bezoekers luisteren naar sleutelverhalen van mensen met (ooit) kanker.Eerste cel van de oncowand

Na de toelichting op het concept van Studio Airport, Stefan Hengst en de architect Jacco van Wengerden was het woord aan Annet Scheringa van StoryConnection. “Ik ben hier voor Ernst”, zei ze, “de vriend die iedereen graag zou willen hebben.” 4 jaar geleden kreeg Ernst te horen dat hij kanker had en ondanks de ontsteltenis was de tumor goed behandelbaar. We pakten ons leven langzaam weer op tot hij tegen me zei dat de tumor toch weer aan het groeien was. Hij is zo vertelt Annet, vechtend weggegaan in de beleving dat zijn leven onaf was. Hoe zou het zijn geweest als de oncowand er was geweest? “Ik zie hem zitten, luisterend naar anderen, en daardoor meer betekenis kunnen geven aan zijn eigen ziekteproces”.  We vertellen ons verhaal omdat we dat nodig hebben. We hebben het nodig omdat we willen begrijpen en betekenis willen geven. Als je luistert naar de sleutelverhalen van oncowand dan begrijp je dat het inzichten zijn waar je niet “zomaar” op komt. Neem nu sleutelverhaal 3. De vrouw is zo ziek dat ze geen muziek kan horen en wat doet haar weerbare brein? Die laat haar van binnenuit een muziekje horen: ‘This too shall pass” van India Arie.

 

Then I hear the whisper that this too shall pass
I hear the Angels whisper that this too shall pass
My ancestors whisper that this day will one day be the past
So I walk in faith that this too shall passAll of sudden I realize
That it only hurts worse to fight it
So I embrace my shadow
And hold on to the morning light

This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
I hear the angels whisper
that trouble don’t have to last always
I hear the angels whisper
Even the day after tomorrow will one day be yesterday.
I hear my angels whisper.
I hear my angels whisper.
This too shall pass.

Het lijf laat je volkomen in de steek en dan komt het…..Iemand uit het publiek vertelt over haar borstkanker. Van buitenaf zegt iedereen “oh wat erg” maar het heeft meerdere lagen, mooie momenten. De verhalen vertellen dat je een oplossing kunt vinden; dat er een ander perspectief is op ziekte en gezondheid; de verhalen geven je optimisme en kracht. Geven, delen van het verhaal geeft betekenis aan zowel de verteller als de luisteraar. Misschien…. misschien had het Ernst geholpen.

Nachtgast Jos de Blok

Sarah Marijnissen ging in gesprek met Jos de Blok. Het radiointerview is hier terug te luisteren. Over hem wordt gezegd dat hij de zorg, in zijn geval de thuiszorg, weer teruggeeft aan de wijkverpleegkundigen en de hulpvrager opnieuw centraal stelt. De directeur van thuiszorgorganisatie Buurtzorg ontwikkelde een model waarin geen managers en planners functioneren: het team regelt alles zelf. De formule groeit snel en uit onderzoek blijkt: op de lange termijn is Buurtzorg goedkoper. 8 jaar na oprichting is Buurtzorg Nederland marktleider in de thuiszorg met 9000 werknemers en een omzet van 280 miljoen euro. De verpleegkundigen en ziekenverzorgers werken in kleine teams van maximaal 12 mensen. Er is geen planner of manager. ‘Hoe minder je organiseert hoe beter’ is zijn motto. De thuiszorgwerkers doen alles zelf met behulp van een computerprogramma en ondersteuning van sociale media. En ze zijn 24 uur per dag beschikbaar. Jos de Blok en zijn vrouw zijn directeur en er zijn drie vaste medewerkers die de salarissen uitbetalen. Dat is alles aan organisatie.

Byung-Chul Han

‘Wat anderen niet van mij weten, daar leef ik van’ – dat citaat van Peter Handke is het motto van Hans boekje De transparante samenleving en misschien ook een beetje het motto van zijn leven zo schrijft Nynke van Verschuer in VN. Han is 55 en geboren in Seoel, waar hij afstudeerde in de metallurgie. Hij studeerde filosofie en Literatuur in Freiburg, doceerde aan de Hochschule für Gestaltung in Karlsruhe en is sinds twee jaar professor aan de Universiteit voor de Kunsten in Berlijn.  In 2010 werd zijn essay De vermoeide samenleving een bestseller in Duitsland en Zuid-Korea en daarmee was zijn naam gevestigd.

‘Protect me from what I want’ is een volgend motto van zijn nieuwste essay ‘Psychopolitiek’. Hij laat zich uitermate kritisch uit over de hedendaagse samenleving; over gamification, big data, digitalisering en de neoliberale ideologie die niet alleen het internet maar alles kapitaliseert. Miriam Rasch: “Een denker met één verhaal dat hij steeds weer herhaalt, als in een caleidoscoop, tot je ervan overtuigd bent: we leven in een digitaal panopticum en de bewakers zijn we zelf”.

Vier van zijn boeken zijn in het Nederlands vertaald:

  • Müdigkeitsgesellschaft (2010) – De vermoeide samenleving (2012)
  • Transparenzgesellschaft (2012) – De transparente samenleving (2012)
  • Agonie des Eros (2012)  – De terugkeer van Eros (2013)
  • Psychopolitik: Neoliberalismus und die neuen Machttechniken (2014)- Psychopolitiek. Neoliberalisme en de nieuwe machtstechnieken (2015)

Kurt Weill

Uitgenodigd voor editie Leerdam. Gespeeld met accordeonist Rob de Wit de Tango-ballade ofwel de Zuhälterballade.

Het deed me denken aan de tijden dat de muur nog stond; de spanning als je van west naar Oost Berlijn reisde. Het deed me denken aan de film “Das Leben der Anderen” waarin muziek een transformerende rol speelt, gesymboliseerd door de “Sonate vom guten Menschen”.  In de film krijgt Stasi officier Gerd Wiesler (een welhaast zelf geregiseerde) opdracht het appartement van een succesvolle toneerlschrijver (Georg Dreyman) te voorzien van afluisterapparatuur. Op de zolder nestelt hij zich en wordt langzaam meegevoerd door het dynamische gepassioneerde leven van Dreyman en zijn vriendin.  Een voorzichtige traan rolt over zijn wangen. Niet omdat hij treurt om de ontreddering van Dreyman die zojuist heeft gehoord dat zijn beste vriend zich opgehangen heeft. Niet omdat het systeem, waarin hij werkt daarvoor gezorgd heeft maar om het stuk wat Dreyman op de vleugel speelt (Sonate vom guten Menschen-gekregen van de vriend die zelfmoord pleegde). “Kan iemand die zo’n stuk hoort- werkelijk hoort- nog wel een slecht mens zijn?” vraagt Dreyman zich af. En misschien huilt Gerd, de koele genadeloze ondervrager, zelfs wel niet hierom, maar om zichzelf. Realiseert hij zich dan in wat voor systeem hij werkt (zijn meerderen zijn mateloos corrupt) en dat hij alles mist wat het leven uitmaakt: liefde, intimiteit, moed, vertrouwen, gedichten, spel, feest, vrienden.

De oncowand

 

Het begon bij de 50e verjaardag van mijn beste vriend Bartho Hengst (links op de foto). Samen met zijn broers de kunstenaars Stefan en Peter ontwikkelde hij het idee voor de oncowand.

 

 

 

De oncowand wil sleutelverhalen van mensen met (ooit) kanker vast te leggen en deze door te geven. In sleutelverhalen getuigen mensen van inzichten die ontstaan zijn in de omgang met deze ingrijpende ziekte. We leggen deze verhalen vast in de vorm van audio-opnames van 1 minuut. De Oncowand is een eerbetoon aan de vele persoonlijke en tegelijkertijd universele bronnen van wijsheid.

De Oncowand is een sculptuur die telkens een maand of drie tentoontgesteld wordt. Bijvoorbeeld in een oncologisch centrum. De bezoeker gaat de Oncowand in, plugt een koptelefoon in en hoort een verhaal van iemand met (ooit) kanker. Geen personalia. Geen naam. Geen leeftijd. Geen ‘online connecten’. Geen informatie of de verteller nog in leven is of nog steeds ziek is. Alleen de stem. We nodigen uit tot luisteren.

De Oncowand reist rond en wordt steeds rijker van inhoud. Via de website Oncowand.nl worden de sleutelverhalen verzameld en bieden we ook toegang tot verhalen. Ook gaan we Oncowand-bijeenkomsten organiseren waar mensen ‘op verhaal’ komen.

Help mee de Oncowand te realiseren. Ga naar de crowdfundingsite van voor de Kunst of kijk op de site van Oncowand.