Archive for paradigmashift

Stichting De Brouwerij in Amsterdam

Stichting De Brouwerij is een initiatief van medewerkers van Centrum de Brouwerij.
Zij zetten zich in om kwetsbare Amsterdammers met een gevoeligheid voor psychose, deel uit te laten maken van een gemeenschap waarbij het talent en de mogelijkheden van de deelnemers zoveel mogelijk benut kunnen worden. In het hart van Amsterdam bevindt zich een kleinschalig psychiatrisch centrum. Behandelplek, huiskamer en werkruimte ineen. Hier kunnen cliënten terecht met psychotische of aanverwante klachten, zoals gedachtenbeïnvloeding, bijzondere ervaringen of psychotische stress.Van koken tot muziek maken, van elkaar ondersteunen tot administratieve hulp. Met deze geheel nieuwe aanpak doorbreekt De Brouwerij het sociale isolement, waarin mensen met een gevoeligheid voor psychose verkeren.

 Naast de activiteiten in de kalender is er iedere dag tussen 12:00 en 13:15 uur een lunch voor leden, hulpverleners, vrijwilligers en familieleden.  Op maandag en donderdag is er rond 18.00 uur een ledendiner. Iedere 3 weken is er ‘buurtrestaurant’, waarbij plaats is voor zo’n dertig eters.

De uitgangspunten van Centrum de Brouwerij klinken simpel, maar zijn in de geestelijke gezondheidszorg tamelijk uniek: echt luisteren, bouwen aan vertrouwen, optimisme, kameraadschap, het verminderen van stress en het doorbreken van eenzaamheid. Kleinschaligheid, ambachtelijkheid en psychiatrische expertise gaan hand in hand. Het centrum biedt meer dan een psychiatrische behandeling. De meeste cliënten hebben behoefte aan ondersteuning in praktische zaken en knappen zienderogen op van sociale contacten, werk en scholing. Ze gebruiken aantoonbaar minder medicatie en het aantal opnames loopt terug”.

“Een belangrijk ankerpunt voor de behandelaars is de methode van Verbindende Gesprekstechniek, ontwikkeld door psychiater Jules Tielens. Kernbegrippen zijn: vertrouwen opbouwen, herstellen van relaties en een vriendschappelijke band tussen behandelaar en cliënt. De praktijk van de Verbindende Gesprekstechniek heeft Jules Tielens beschreven in een praktisch handboek: ‘In gesprek met psychose’ (2012)”.

Hierarchie en structuur

Wie zonder hiërarchie wil werken, moet zorgen voor een goede structuur, stelt Thom Verheggen, die zichzelf ‘de ontmanager‘ noemt. Hij legt in een blog op nieuw organiseren het verschil uit tussen hiërarchie en structuur. Hij refereert nog even aan het lacherige sfeertje bij ontmanagen. Mensen denken dan dat hij (Thom) wel niet zo van de structuur zal zijn maar meer van de pret en chaos. Hoewel ik het met Nietzsche eens ben: “ONE MUST STILL HAVE CHAOS IN ONESELF TO BE ABLE TO GIVE BIRTH TO A DANCING STAR” is er structuur nodig om waarde te creëren. Terug naar Thom en zijn uitleg.

“Hiërarchie (wiki) is ‘Een manier om personen te ordenen volgens asymmetrische relaties daartussen, waarbij meerderen met minderen worden verbonden.’

Eén persoon is de baas over meerdere anderen. Als die baas regelmatig vertelt wat en hoe anderen het moeten doen, dat controleert en bijstuurt, is er heel weinig structuur nodig. Omdat we weten wie we waarop moeten aanspreken vinden we dat we een heldere structuur hebben neergezet. De samenhang tussen wat ieder doet, zit vooral in het hoofd van de baas, de spin in het web…..Het is dan ook niet gek dat op zo’n manier ideeën voor integrale verbetering maar beperkt bottom-up van de grond komen”.

Structuur is de manier waarop iets in elkaar zit, waarop elementen van een verzameling samenhangen.’

Een duidelijke structuur in een organisatie is dus een logische en inzichtelijke samenhang tussen de verschillende elementen. Het maakt iedereen bewust van het geheel, de verschillende onderdelen, de samenhang daartussen én de eigen plek daarin. Met het creëren van waarde als leidraad. Hiermee wordt het voor iedereen mogelijk mee te denken, over zijn eigen aandeel, maar ook afdeling overstijgend. Daar komen de echte innovaties vandaan. Ook beslissingen zijn makkelijker en sneller te nemen.

afbeelding van de site de ontmanager Afbeelding van de site de ontmanager

Het is opvallend maar verklaarbaar dus, dat veel moderne, innovatieve organisaties weinig hiërarchie kennen en juist een duidelijke structuur. De kunst is structuur op zo’n manier te laten ontstaan dat bevlogenheid, wendbaarheid en waardecreatie voortdurend gestimuleerd worden”.

 

Menselijkheid boven bureaucratie

Live gestreamd op 17 nov. 2014

Jos de Blok ontvangt de 2014 RSA Albert Medal voor zijn werk als oprichter van Buurtzorg, een transformationeel model voor ‘community health care’. Een van de meest interessante modellen voor anders organiseren dat op allerlei terreinen kan worden toegepast.

De meest aansprekende slides uit de presentatie van Jos de Blok:

Stemmen en likes

Ik krijg een berichtje op facebook (via de chatfunctie) van iemand waarmee ik vroeger salsamuziek speelde. Of ik wil stemmen op haar muziek. Natuurlijk wil ik dat. Zij is een goede muzikante en ik wil niets liever dan mensen die ik ken en goed vind meer kansen te geven.

Tegelijkertijd doet het me beseffen dat  de toekomst er steeds vaker een wordt van meer vrienden verzamelen, netwerk activeren, promoten (steeds nabijer) en voten wordt. Het geeft weliswaar kansen maar het is ook eenzijdig en vermoeiend.

Humans need not apply

Humans Need Not Apply “is a 2014 short Internet video, directed, produced, written, and edited by CGP Grey (een Amerikaans-Ierse Youtuber). “The video focuses on the future of the integration of automation into economics, as well as the impact of this integration to the worldwide workforce. It was released online as a YouTubevideo” (wikipedia).

Er wordt natuurlijk heel vaak gerefereerd aan de vervanging van paarden door auto’s en de uitspraak van Ford  “If I had asked people what they wanted, they would have said faster horses.”

 

Is het nu anders? Kijk zelf!

f

 

 

Toekomst van werk

Dit filmpje zat ik vanmorgen te bekijken. Het is een heerlijke nieuwe wereld waar het volgens Jacob Morgan allemaal over vrijheid gaat. Voor een aantal mensen in de ICT bijvoorbeeld is dit zeker zo. De lijst van 25 virtuele bedrijven van flexjobs.com waarin alleen op afstand wordt gewerkt zijn allemaal ICT gerelateerd.

Mijn werkelijkheid- als antropoloog het mee willen maken- als zelfstandig gecontracteerde werkend voor een globaal opererend groot bedrijf is er niet een van vrijheid. Na inloggen op een speciale site zie je of er werk beschikbaar is (dikwijls niet) en dat werk kun je dan gaan doen. Het zijn vaak kleine taken die in minuten geregistreerd moeten worden en voor iedere taak staat een geschatte tijd (estimated time) waar je in principe niet boven mag komen (wordt niet uitbetaald). Ook alle instructies, richtlijnen, registraties, webinars e.d. moeten in de eigen tijd worden gedaan.

Onderstaand resultaat is ruim twee dagen werken waarbij dan 189 minuten (48 taken) gedeclareerd kan worden. En…. vandaag is het maar weer afwachten.

Dinsdag 29 juli:

12.41 No tasks available

14.00 No tasks available

14.31 No tasks available

16.00 No tasks available

17.07 No tasks available

18.37 No tasks available

19.56 No tasks available

20.32 No tasks available

21.17 No tasks available- een exerpt

  1. 7.40-7.42        2
  2. 7.42-7.46       4
  3. 7.46-7.50       4
  4. 7.53-7.56       3
  5. 7.56-7.59       3
  6. 8.00-8.03       3
  7. 8.05-8.13       8
  8. 8.13-8.17       4
  9. 8.17-8.21       4
  10. 8.21-8.24       3
  11. 8.24-8.28       4
  12. 8,56-9.00       4
  13. 9.00-9.05       5
  14. 9.05-9.10       5
  15. 9.10-9.14       4
  16. 9.14-9.16       2
  17. 9.16-9.20       4
  18.  9.20-9.24       4
  19. 9.24-9.27       3
  20. 9.27-9.31       4
  21. 9.31-9.35       4
  22. 9.35-9.37       2

189 minuten – 48 taken

Donderdag 31 juli

  1. 24.00- 00.19  19  minuten
  2. 00.35 -00.51  16  minuten

00.58 No tasks available

9.12   No tasks available

9.25   No tasks available

9.42   No tasks available

10.12 No tasks available

Het is ingewikkeld om hiermee een leven op te bouwen.

Krijgerschap van de menselijke geest

Ze is 72 en nog steeds een van de invloedrijkste organisatie-, leiderschap- en managementdenkers ter wereld. Zo was ze pas nog te gast op de Nyenrode Business UniversiteitMargaret Wheatley is al langer een van mijn heldinnen door haar vernieuwende wijze van kijken naar organisaties, mensen en leiderschap. Lang voordat die vernieuwing het uithangbord, en vaak niet meer dan dat, zou worden van iedere zichzelf respecterende organisatie. Ze wilde verder kijken dan de Westerse mechanische blik op de wereld. Ze bestudeerde levende systemen en paste ze toe op organisaties en communities. Ze is een integraal multidisciplinair denkster en ze werd leerling van Pema Chödrön om in deze wereld te kunnen zijn en haar hart toe te staan steeds opnieuw te breken (interview 2012). Pas kreeg ik haar laatste boekje in handen: ‘Ver van huis; nieuwe moed in deze dwaze wereld‘.

Ik las het in een adem uit en het is nu waar ik naar grijp als mijn vertrouwen wankelt. Het boek is geboren uit haar klaarheid dat “hebzucht, eigenbelang en dwingelandij de levenskracht van deze planeet vernietigen”. Ver van huis; ver van verbinding met onszelf en met elkaar; ver van ecologisch evenwicht; een wereld die niemand heeft gewild. Dromen en hoop over het redden van de wereld is nog steeds verleidelijk maar gebaseerd op verkeerde aannames- bijvoorbeeld dat leiders geïnteresseerd zijn in ‘wat werkt’. “Zelfs in goede tijden worden pioniers en hun succesvolle vernieuwende projectenstelselmatig genegeerd, verloochend of weggehoond. En dat geldt eens te meer voor deze duistere tijd” (ver van huis, Wheatley). In plaats van ‘redders van de wereld’ te blijven nodigt ze ons uit tot een nieuw perspectief: ‘krijgers van de menselijke geest’. Zoals de Shambhala-krijgers uit het boeddhisme, slechts bewapend met compassie en inzicht. Alleen hiermee en op zoek naar zachtheid, fatsoen en verbinding met elkaar en met jezelf, houden we het vol – en deze levenshouding zal bijdragen aan het proces van continue emergentie en de wereld van binnenuit helen.Ik zou er bijna een manifest van willen maken. Eis de rol van krijger van de menselijke geest op door de moed te hebben de wereld in haar hardheid te accepteren; niet te vluchten én er iedere dag opnieuw voor te kiezen niet bij te dragen aan vernauwing, dwang en controle, angst en agressie. Zoals de Shambhala-krijgers uit het Tibetaanse boeddhisme gewapend met niets anders dan compassie en inzicht. Alleen hiermee en op zoek naar zachtheid, fatsoen en verbinding kunnen we volhouden en van binnenuit helen.

 

 

Het nieuwe organiseren en Gore

Voor wie zich in de wereld van het nieuwe organiseren beweegt zijn er voorbeelden genoeg te vinden.

  •  Op de site van Lenette Schuijt “Wat bezielt ons” actueel nieuws en voorbeelden over verandering en het nieuwe organiseren: wetenschap,zorg, bedrijfsleven, onderwijs, overheid en media.
  • Nieuworganiseren.nu is een online magazine over innovatieve vormen van organiseren. Het gaat over organisaties met een menselijke maat, waarin vakmensen en uitvoerders weer de boventoon voeren en waar ruimte is voor eigen initiatief. De initiatiefnemers van deze site menen dat de tijd rijp is voor deze nieuwe organisatievormen, omdat de hiërarchische, op het Taylorisme geschoeide organisaties tegen hun grenzen aan lopen
  •  DeLimes Organisaties sterker en mooier maken, in zowel non-profit als profit, is het doel. Grensoverstijgend organiseren markeert de aanpak en route.
  • Innovatief organiseren een platform voor slimmer werken en sociale innovatie.
  • Management Innovation eXchange: it’s time to reinvent management

Een van de meest intrigerende voorbeelden van nieuw organiseren is Gore. Gore, dat we allemaal kennen van de Gore-tex waterafstotende producten. Het is maar een klein deel van de multi-biljoen dollar gigant, met 8000 associates in 45 “plants” wereldwijd. Interessant is het interview van Gary Hamel met Teri Kelly, de gekozen CEO van Gore.

De organisatie is een netwerk of een “lattice” (rasterwerk), zoals Kelly (lees meer over Kelly) het noemt. Er zijn geen functieomschrijvingen. en klassieke afdelingen. Teri Kelly: “We have a lot of people in responsible positions in the organization, but the whole notion of a title puts you in a box, and worse, it puts you in a position where you can assume you have authority to command others in the organization. So we resist this“. Het bedrijf heeft een platte teamgerichte organisatiestructuur. Er  is geen klassiek organogram en er zijn vaste communicatielijnen. Iedereen communiceert rechtstreeks met elkaar. Teams worden organisch gevormd rondom een uitdaging. De autoriteit om projecten te starten krijg je op basis van je vaardigheid om respect en waardering van je collega’s te verwerven. De betrokkenen bij een project zijn ook degenen die er besluiten over nemen. Er zijn geen leidinggevenden. Leiders komen bovendrijven doordat ze een specifieke vaardigheid of expertise tonen waarmee bedrijfsdoelen gerealiseerd worden.

 

 

Buurtzorg en het leiderloze werken

Geen managers, geen functioneringsgesprekken, geen minutieuze opknipping van handelingen en toch of juist zorg zoals zorg bedoeld is.

buurtzorg nederland

Jos de Blok richtte in 2006 Buurtzorg Nederland op. Als verpleegkundige en later manager bij een thuiszorgorganisatie was hij de schaalvergroting, de groeiende bureaucratie en de nadruk op kostenbesparingen beu. Geïnspireerd door het oude kruiswerk (Groene Kruis-  Witte Kruis) wilde hij de professionals hun vak teruggeven met wijkgerichte, sobere organisaties zonder veel overheadkosten.  Zelfsturende teams  van maximaal tien tot twaalf verpleegkundigen en verzorgenden gaan aan de slag in een dorp of buurt. Het team regelt alles zelf: de werving van en de zorg  voor de cliënten, maar ook kantoor, roosters, het aannemen van nieuwe collega’s, contacten en overleg met ziekenhuis en huisarts. Het leiderloze werken doet denken aan Ricardo SemlerFinext en Valve.

ricardo semler

In 2012 won Buurtzorg Nederland voor de 2e keer op rij de prijs voor Beste werkgever van Nederland in de categorie voor organisaties met meer dan 1000 medewerkers. Dat jaar zijn de scores nog hoger dan vorig jaar. De algemene tevredenheid is gewaardeerd met een 9,0 en de betrokkenheid met een 9,7. Medewerkers geven aan dat door de zelfsturende teams zij hun vak (weer) kunnen uitoefenen en de cliënten de beste zorg bieden. Door de collegiale samenwerking met professionele collega’s worden de beste oplossingen bedacht. Er was veel scepsis maar Buurtzorg is in ijltempo een van de grootste en zeker de meest succesvolle thuiszorgorganisatie in Nederland geworden met 6300 thuiszorgers en 700 huishoudelijke hulpen en (50% van de wijkverpleegkundigen in het land). Ook financieel gaat het erg goed.  De winstmarge van 7,1 procent doet de resultaten van collega-organisaties als Sensire (omzet ruim 171 miljoen, winstmarge 0.3 procent) en Cordaan (omzet 323, winstmarge 0.8) verbleken. De vergelijking is overigens niet helemaal terecht omdat Sensire en Cordaan ook verpleeghuiszorg bieden.

Dat succes wordt na Zweden, Japan en belgië nu geïntroduceerd in de Verenigde staten.  In de VS is mede door Obamacare behoefte aan communitymodellen, zoals buurtzorg. De start van Buurtzorg USA is het gevolg van de nauwe banden met de School of Nursing van de University of Minnesota. Het eerste wijkteam is dan ook gestart in Stillwater, Minnesota. Inmiddels heeft zorgorganisatie en -verzekeraar Kaiser Permanente, met 9.1 miljoen cliënten, al interesse getoond in de Amerikaanse versie van het Buurtzorgconcept.

Daarnaast is de wijze waarop Buurtzorg werkt en declareert radicaal anders dan die van collega-organisaties. De Blok bedong voor al zijn verpleegdiensten een vast uurtarief bij de verzekeraars ( uitzondering VGZ dat tot op heden geen zaken doet met Buurtzorg), in tegenstelling tot de gedifferentieerde tarieven die andere thuiszorgorganisaties hanteren voor verschillende diensten. Hierdoor sturen die laatsten verschillende medewerkers naar dezelfde client voor verschillende klusjes – wat de omzet geen kwaad doet.

Accountant Ernst & Young becijferde in 2009 dat als de werkwijze van Buurtzorg uitgerold zou worden over de rest van de Nederlandse thuiszorgmarkt, dit de schatkist meer dan 2 miljard euro op jaarbasis zou besparen. In een onderzoek uit 2011 concludeerde Ernst&Young dat de kosten per cliënt bij De Blok’s zelfsturende zorgbedrijf 20 tot 30 procent lager zijn dan bij collega’s in de thuiszorg.

Was het aanvankelijk een soort speldenprik, de invloed van Buurtzorg Nederland lijkt te voldoen aan de marketingwetten. Het succes van een nieuweling wordt eerst genegeerd en vervolgens gebagatelliseerd. Zie bijvoorbeeld Max Havelaar-koffie of speciale bieren. Nu Buurtzorg wel erg hard blijft groeien en veel draagvlak weet te creëren, nemen grote organisaties nemen het model over en zeggen‘dat zij eigenlijk hetzelfde doen’. En zo wordt de speldenprik langzaam een olievlek.

Gratis innoveren

Op de radio vandaag veel aandacht voor de publieke omroep. Er wordt actie gevoerd voor het behoud van breedte en kwaliteit. Passie, betrokkenheid, voor iedereen hoor ik voorbijkomen. Ik ben ZZP’er- na jarenlang vanzelfsprekend betaald te zijn geweest uit publieke middelen. Als onderzoeker, ambtenaar en adviseur. Nu ben ik verbaasd hoeveel mensen gratis spelen, spreken, helpen, schrijven, apparatuur en ruimte beschikbaar stellen en hun passies delen. Zo was ik een paar dagen geleden bij de gratis  bijeenkomst van de social media club 013 (Tilburg dus) die al een aantal keren mooie bijeenkomsten organiseerde. Gastvrouw was Marlous Mutsaers van Polare Tilburg.

Juist een combinatie van een mooie reeks boekhandels en de Slegte. Overigens wel zoeken en ja- het lijkt wel een bibliotheek.

En ik was bij de European social innovation week Tilburg. Een hele week gericht op samen leven, slimmer werken, voor elkaar zorgen en samen leren.

Een open concept waar met gesloten beurzen werd gewerkt en deelname voor iedereen gratis was. Ook werkplaatsen, kennisseminars en businessseminars zijn gratis. Soms omdat men gesubsidieerd wordt om kennisdeling te organiseren, zoals de Verenigde hogescholen die een congres WMO werkplaatsen organiseren of omdat men hoopt dat wellicht een ander aanbod wordt afgenomen (betaald). Zoals de workshops van business compleet