Archive for Do it differently

Daar bij de waterkant

Fantastisch stukje op de site van movisie over de verbindende kracht van muziek. Fort van de Verbeelding zet zogeheten Grijze Koppen Orkesten op, waarbij ouderen in zorgcentra samen muziek leren maken, dat het hun lieve lust is. Het gezelschap onder leiding van Peter de Boer en Judith Lodewijks brengt ouderen op een laagdrempelige manier tot zingen. ‘Mensen die komen kijken weten vaak niet wat ze meemaken.’

Veel effectiever dan pillen!

Hello we are pop-up: veranderend werk!

De Staffing Groep , de grootste IT-detacheerder van Nederland, heeft een eigen monitor. Peter Boerman in Zipconomy maakte een samenvatting. Volgens voorspellingen dient 85% van de banen in 2030 nog te worden uitgevonden. Deze ontstaan voornamelijk op het gebied van data-analyse, informatiebeveiliging, artificial intelligence en robotisering. De traditionele benadering van individueel werk in silo’s, topdown gestuurd, sluit niet meer aan. Er wordt snelheid, complexiteit, flexibiliteit en aanpassingskracht verwacht van organisaties. “Om het in voetbaltermen uit te drukken: iedereen in de aanval in balbezit en iedereen in de verdediging bij balverlies. Pingelend, tackles ontwijkend, snel combinerend, tempowisselend en counterend. Dat gebeurt meer en meer met ‘blended workcommunities’:vast, uitzend, detachering, freelance, partner, outsourcing, vrijwilliger of (online) crowd. Werk verschuift van hiërarchische organisaties naar cross-functionele teams die zichzelf managen. Teams die snel kunnen worden gevormd en ontbonden rondom een project, product, proces of vraagstuk. In navolging van de nieuwste trend hebben er ook in aanloop naar de organisatie van de fusie Vijfheerenlanden ‘popup teams’ gefunctioneerd.

Belangrijk is dan wel dat high performance wordt geborgd door een selectie van de juiste en diverse samenstelling van expertises en persoonlijkheden, co-creatie, agile (Japke-d Bouma zoekt nog naar een nieuw woord) werken en autonomie. Leidinggevenden moeten in de toekomst vooral verbindend, faciliterend, coachend en strategisch betrokken zijn. De trends op een rij.

1. Méér flexibilisering, in alle vormen

2. Functies worden opgedeeld in ‘rollen’

3. Groeiende polarisatie tussen laag- en hooggeschoold

4. Nieuwe kansen

5. Recruitment verandert

6. Data gaan de arbeidsmarkt beheersen

7. Werken wordt anticiperen en pingelen

8. Co-creatie in de supply chain

9. Talent altijd, overal en ergens

10. Alles wordt een team en een project

11. Leidinggeven wordt verbinden

12. Leven lang leren.

Aandacht voor makers

Margo Trappenburg schrijft in NRC. “Zo hebben economen de Wet van Baumol ontdekt en die gaat als volgt. De publieke sector wordt van lieverlee steeds duurder dan de private sector. Dat komt omdat er bij de productie en de verkoop van waspoeder, zeep, soep, auto’s en computers naar hartelust kan worden gemechaniseerd. In de gezondheidszorg en in het onderwijs kan dat niet. Kinderen leren lezen en schrijven blijft mensenwerk en datzelfde geldt voor het verplegen en verzorgen van zieken. Je zou de prijsverhouding tussen de private en de publieke sector desondanks gelijk kunnen houden door steeds minder loon te betalen aan leerkrachten en verpleegkundigen, maar dan wil er op zeker moment niemand meer werken in de zorg en het onderwijs en dat zou funest zijn voor de samenleving”.

Stichting De Brouwerij in Amsterdam

Stichting De Brouwerij is een initiatief van medewerkers van Centrum de Brouwerij.
Zij zetten zich in om kwetsbare Amsterdammers met een gevoeligheid voor psychose, deel uit te laten maken van een gemeenschap waarbij het talent en de mogelijkheden van de deelnemers zoveel mogelijk benut kunnen worden. In het hart van Amsterdam bevindt zich een kleinschalig psychiatrisch centrum. Behandelplek, huiskamer en werkruimte ineen. Hier kunnen cliënten terecht met psychotische of aanverwante klachten, zoals gedachtenbeïnvloeding, bijzondere ervaringen of psychotische stress.Van koken tot muziek maken, van elkaar ondersteunen tot administratieve hulp. Met deze geheel nieuwe aanpak doorbreekt De Brouwerij het sociale isolement, waarin mensen met een gevoeligheid voor psychose verkeren.

 Naast de activiteiten in de kalender is er iedere dag tussen 12:00 en 13:15 uur een lunch voor leden, hulpverleners, vrijwilligers en familieleden.  Op maandag en donderdag is er rond 18.00 uur een ledendiner. Iedere 3 weken is er ‘buurtrestaurant’, waarbij plaats is voor zo’n dertig eters.

De uitgangspunten van Centrum de Brouwerij klinken simpel, maar zijn in de geestelijke gezondheidszorg tamelijk uniek: echt luisteren, bouwen aan vertrouwen, optimisme, kameraadschap, het verminderen van stress en het doorbreken van eenzaamheid. Kleinschaligheid, ambachtelijkheid en psychiatrische expertise gaan hand in hand. Het centrum biedt meer dan een psychiatrische behandeling. De meeste cliënten hebben behoefte aan ondersteuning in praktische zaken en knappen zienderogen op van sociale contacten, werk en scholing. Ze gebruiken aantoonbaar minder medicatie en het aantal opnames loopt terug”.

“Een belangrijk ankerpunt voor de behandelaars is de methode van Verbindende Gesprekstechniek, ontwikkeld door psychiater Jules Tielens. Kernbegrippen zijn: vertrouwen opbouwen, herstellen van relaties en een vriendschappelijke band tussen behandelaar en cliënt. De praktijk van de Verbindende Gesprekstechniek heeft Jules Tielens beschreven in een praktisch handboek: ‘In gesprek met psychose’ (2012)”.

Doughnut economy: embrace complexity!

Wat een genot om Kate Raworth te luisteren. Eindelijk iemand die in duidelijke taal iets anders verkondigt als de eindeloze groei en de onvermijdelijke race naar de bodem. Ze blijkt flink geinspireerd door complexity thinking/emergence. De wereld van de economy is niet de wereld van de wetten van de fysica maar die van complexiteit: Dit past bij “spiraling feedbacks, emerging trends and surprise tipping points”. Het beeld van de tuinier in plaats van de ingenieur, het beeld van de zwerm in plaats van bewuste systematische ordening. Op haar blog staan een aantal mooie animaties. Kijk deze maar eens:

Hierarchie en structuur

Wie zonder hiërarchie wil werken, moet zorgen voor een goede structuur, stelt Thom Verheggen, die zichzelf ‘de ontmanager‘ noemt. Hij legt in een blog op nieuw organiseren het verschil uit tussen hiërarchie en structuur. Hij refereert nog even aan het lacherige sfeertje bij ontmanagen. Mensen denken dan dat hij (Thom) wel niet zo van de structuur zal zijn maar meer van de pret en chaos. Hoewel ik het met Nietzsche eens ben: “ONE MUST STILL HAVE CHAOS IN ONESELF TO BE ABLE TO GIVE BIRTH TO A DANCING STAR” is er structuur nodig om waarde te creëren. Terug naar Thom en zijn uitleg.

“Hiërarchie (wiki) is ‘Een manier om personen te ordenen volgens asymmetrische relaties daartussen, waarbij meerderen met minderen worden verbonden.’

Eén persoon is de baas over meerdere anderen. Als die baas regelmatig vertelt wat en hoe anderen het moeten doen, dat controleert en bijstuurt, is er heel weinig structuur nodig. Omdat we weten wie we waarop moeten aanspreken vinden we dat we een heldere structuur hebben neergezet. De samenhang tussen wat ieder doet, zit vooral in het hoofd van de baas, de spin in het web…..Het is dan ook niet gek dat op zo’n manier ideeën voor integrale verbetering maar beperkt bottom-up van de grond komen”.

Structuur is de manier waarop iets in elkaar zit, waarop elementen van een verzameling samenhangen.’

Een duidelijke structuur in een organisatie is dus een logische en inzichtelijke samenhang tussen de verschillende elementen. Het maakt iedereen bewust van het geheel, de verschillende onderdelen, de samenhang daartussen én de eigen plek daarin. Met het creëren van waarde als leidraad. Hiermee wordt het voor iedereen mogelijk mee te denken, over zijn eigen aandeel, maar ook afdeling overstijgend. Daar komen de echte innovaties vandaan. Ook beslissingen zijn makkelijker en sneller te nemen.

afbeelding van de site de ontmanager Afbeelding van de site de ontmanager

Het is opvallend maar verklaarbaar dus, dat veel moderne, innovatieve organisaties weinig hiërarchie kennen en juist een duidelijke structuur. De kunst is structuur op zo’n manier te laten ontstaan dat bevlogenheid, wendbaarheid en waardecreatie voortdurend gestimuleerd worden”.

 

Opvoeden in de buurt revisited

Soms kom je in herinneringen terecht die wel heel dichtbij lijken. Deze blogpost schreef ik in 2007. 10 jaar geleden.

Startconferentie jeugd en gezin

 

Civil society is in, jeugdbeleid is hot. We zijn nog maar net begonnen met het experimenteren met het met VWS afgesloten convenant “Opvoeden in de buurt” en er moet al geëvalueerd worden. Op 22 maart was er de startconferentie in Tilburg in het Willem II stadion. Bestuurders, directies, coördinatoren uit onderwijs, welzijn en zorg waren samengekomen om het beginpunt van een nieuwe ontwikkeling te markeren. Na een lunch en een speeddate mocht Steven van Eijck (vm. Commissaris Jeugd-en Jongerenbeleid) openen.
“Wat we moeten voorkomen is dat Bureau Jeugdzorg er achteraan hobbelt. De provinciale taak moet er tussenuit. Een gedeputeerde gaat via Bureau jeugdzorg over het probleemkind praten. Dat is absurd. Geef die wethouder jeugd nou die bevoegdheid. G4 en G27 hebben al laten zien dat ze zonder hulp van de provincie uitstekend kunnen functioneren”. Hij benadrukt dat het gaat om uitdagingen, niet om bedreigingen. Het mag niet zo zijn dat we Marokkaanse jongeren pas tegenkomen in de politiebus. Boven zien we een foto van Steven van Eijck in een van zijn weinige niet aktieve momenten.
Steven van Eijck(47) was in Balkenende 1 partijloos staatssecretaris van Financiën. Bij de aanvang van Balkenende 2 werd hij benoemd tot Commissaris Jeugd- en jongerenbeleid. Als aanvoerder van de Operatie Jong (een samenwerkingsverband tussen zes departementen onder leiding van zeven bewindspersonen) zette hij het kind centraal in beleid en uitvoering. Van Eijck loste een aantal acute knelpunten in het jeugdbeleid op en dichtte de kloof tussen de samenleving en de overheid en politiek. Hij was de kwartiermaker voor het ministerie voor jeugd en gezin en de “hot” Centra voor jeugd en gezin.

 

My man Jeeves

Mensen met een complexe zorgvraag zijn het slachtoffer van de veranderingen die sinds vorig jaar in de zorg zijn doorgevoerd. Het duurt lang voor ze het juiste loket hebben gevonden en nog langer voor ze echt passende zorg krijgen. Dit blijkt uit ruim 16.000  meldingen die samenwerkende cliëntenorganisaties het afgelopen half jaar hebben verzameld. Gebundeld in het rapport: “Mensen zijn op zichzelf aangewezen Dwalen tussen wetten en loketten”. Te downloaden bij iederin.

Jeeves Wodehouse

Peter Paul Doodkorte adviseert Jeeves. “Jeeves weet alles wat er gebeurd is, en alles wat er gebeuren zal. Wat jeeves niet weet, is de moeite van het opnoemen , niet waard. En daarbij beschikt Jeeves in ruime mate over moederlijke gevoelens. Dat klinkt gek, maar het is niet op een andere manier uit te drukken”. Peter Paul stelt dan ook voor om een nieuwe dienstverleningsorganisatie te starten: Jeeves, uw dienstwillige dienaar. Jeeves levert op een creatieve integrale manier diensten aan huishoudens die multiproblemen hebben.

Music and life

Alan W. Watts, vergelijkend godsdienstwetenschapper en filosoof, heeft met zijn werk een belangrijke bijdrage geleverd aan de introductie en popularisering van Aziatische religie en filosofie in het Westen. Hij publiceerde meer dan 25 boeken en vele artikelen over onderwerpen als identiteit, de aard van de realiteit, hoger bewustzijn en de zin en betekenis van het leven. Hij waarschuwde voor de gevaren van een àl te radicale onttovering van de werkelijkheid.

Een van de mooiste geanimeerde talks: Music and life

Trey Parker’s vader probeerde hem boeddhisme te onderwijzen. Jaren later brachten Parker en Matt Stone juweeltjes uit de archieven van Watts tot leven. Onder het label van Furry Carlos productions gingen de twee bedenkers van South Park in zee met South Park animators Chris Brion and Todd Benson.

Een andere mooie is trouwens is Prickles &Goo

Van beleid naar uitvoering

Wat is er veel tijd gestoken in de beleidsvoorbereiding van de drie decentralisaties (de 3 D’s). Transitieproof betekende vooral dat alles op papier in orde was. Op het eerste gezicht lijkt het niet zo moeilijk om meer aandacht voor de uitvoering te organiseren. We hebben geleerd dat beleid een cyclisch proces is dat verloopt in verschillende fasen die van elkaar te onderscheiden zijn, en elkaar in de tijd opvolgen (Teisman, 1995).

Schermafbeelding 2016-06-11 om 22.20.17Schermafbeelding 2016-06-11 om 22.18.49

 

Beleid begint met de beleidsvoorbereiding en probleemformulering, daarna vindt de besluitvorming plaats, vervolgens wordt het beleid uitgevoerd waarna door middel van evaluatie wordt vastgesteld of het aan zijn doelstellingen beantwoord heeft. Dan begint de beleidscyclus weer van voor af aan. Het is een overzichtelijk model dat ten grondslag ligt aan veel besluitvormingsprocessen binnen de overheid. De nieuwe tijd? We maken er gewoon 2.0 van (of voor de geavanceerde denker 3.0). We blijven hetzelfde doen maar zetten nu overal “door burgers” bij.

Heel veel tijd dus voor de beleidsvoorbereiding. Hoe van beleid uitvoering te maken en meer aandacht te hebben voor beleidsuitvoering lijkt eenvoudig maar is het niet. De consequenties van allerlei vernieuwingen (re)organisaties en bezuinigingen worden pas in de praktijk zichtbaar. De oude sturingsmodellen lijken niet meer zo bruikbaar.

In 2005 verscheen het boek Frontlijnsturing van Pieter Tops en Casper Hartman. De ‘frontlijn’ kan worden aangeduid als het gebied waar medewerkers “het echte werk” doen. Frontlijnsturing houdt in dat bestuurders en ambtelijk managers sturen via die medewerkers die direct in contact staat met de burger in omstandigheden die normaliter niet routinematig van karakter zijn en die een zekere spanning met zich meebrengen. De sturing staat daarmee haaks op de meer klassieke beleidsturing waarbij de uitvoering vanuit het beleid wordt aangestuurd. Eerst doelen formuleren door beleidsmedewerkers en daarna laten uitvoeren.

spaakmodel

ABC

Frontlijnsturing is een van de antwoorden op concrete, actuele, en onoverzichtelijke maatschappelijke vraagstukken. Alhoewel ik schreef er al in 2006 over. Prachtig beschreven door de werkplaats voor frontlijnsturing. “Vraagstukken waar we geen grip op lijken te krijgen. Niet te vangen door de aanpak van één organisatie, wegslippend in een ketenaanpak. Vaak in de rauwe werkelijkheid ….aan de onderkant van de samenleving. Het vraagstuk is bovendien steeds anders dan je denkt, sjablonen zetten je op het verkeerde been. Wat de overheid en maatschappelijke organisaties uiteindelijk willen bereiken is dat mensen weer het stuur van het leven in handen kunnen nemen. We hebben te accepteren dat dat bij sommigen nooit gaat lukken en dat er dus iets anders nodig is. Het gaat in de frontlijn over orde en wanorde. Overzicht en chaos liggen dicht bij elkaar. Wie hierin iets wil betekenen stapt in ongemak. Dit ongemak is voelbaar bij de ontvanger, bij de frontlijner zelf en bij de organisatie die verantwoordelijkheid neemt. Frontlijnsturing is een antwoord dat een een fundamenteel andere manier van sturen vraagt. Die manier van sturen moeten we nog leren”.