Archive for May 2014

Op zoek naar community deel 2

http://www.ubuntu-nl.nl/wat-is-ubuntu

Het woord community is afgeleid van het Latijnse woord “communitas”[1].En het heeft grofweg twee betekenissen:

  1. De ongestructureerde gemeenschap waarin mensen gelijkwaardig zijn (vergelijk house of “commons”).
  2. De “spirit” of de geest van gemeenschap of community: sociaal samenzijn,  ergens thuis zijn, solidariteit en vertrouwen.

In alle bestudeerde literatuur, zowel de wetenschappelijke als de populaire, komen de volgende punten naar voren als essentieel voor het begrip community.

1. Het allerbelangrijkste: het idee en gevoel ergens bij te horen (Sense of belonging). Leden krijgen een gevoel dat de community een plek is waar ze thuishoren; waar ze zich thuis voelen.

2. Reciprociteit (wederkerigheid). Reciprociteit is een sociaal verschijnsel waarin één organisme (bijvoorbeeld een mens) bereid is een ander een dienst te verlenen wanneer het organisme weet dat het hiervoor op een later tijdstip een wederdienst kan verwachten, of op dat moment zelf die wederdienst bewijst. Mensen kunnen hulp en ondersteuning krijgen en hulp en ondersteuning geven. 

http://www.travelnext.nl/tag/cialdini

3. Communities gaan over mensen, meer in het bijzonder over de kwaliteit van de relaties tussen mensen. Wanneer mensen gevraagd wordt naar de meest belangrijke aspecten van community dan noemen ze relaties en sociale netwerken. Voor de meeste van ons is het diepste gevoel van ‘belonging’ verbonden met intieme sociale netwerken: familie en vrienden. Daarna komen werk, de kerk, de buurt, het publieke leven en een groot arsenaal van andere, minder sterke banden (weak ties). De kwaliteiten die daaraan worden toegekend zijn die van tolerantie, nieuwsgierigheid, respect, bereidheid om te luisteren en vertrouwen. Vertrouwen gedefinieerd als de zekere verwachting dat mensen op een consistente, eerlijke en gepaste manier zullen handelen. Sociaal vertrouwen (social trust) – vertrouwen in andere mensen- stelt mensen in staat om samen te werken en samen te ontwikkelen.

4. Communities construeren identiteit. Henk Oosterling in “Woorden als daden” beschrijft dit mooi. Foucault laat zien hoe relationele focus zelfbewustzijn produceert. Door zich met hun netwerken te vereenzelvigen internaliseren individuen samenhang. Ze horen bij een groep. Ze zijn de groep. Ze herkennen, erkennen en kennen, doorzien, bezien, overzien, wat zij zijn in deze reflecties. “Hun identiteit wordt niet ont-dekt alsof deze al ready made lag te wachten. Hun identiteit wordt geproduceerd en uitgevonden in de samenwerking. Op de vraag: wie ben jij? luidt het antwoord: dit zijn wij. Ieder individu, stellen Deleuze en Guattari, begint daarom als groep. Identiteit, stelt Foucault, is voor alles een discours”.

http://www.pbs.org/wnet/need-to-know/tag/evolution/

5. Transcendentie. Deel uitmaken van iets groter dan jijzelf. Weten dat je participeert in een groep die grotere kracht heeft dan jij alleen zou hebben.

6. Exploratie. Communities geven leden de kans om zaken samen te exploreren die ze alleen minder goed zouden kunnen onderzoeken. Nieuwe ideeën, bronnen en ervaringen worden gedeeld en bediscussieerd, hetgeen kan leiden tot versnelde innovatie.

 

Op zoek naar community deel 1

Het laatste half jaar heb ik me verdiept in community en communitymanagement. Ik was het eens met Anand Giridharadas die in de new York Times een artikel schreef met de titel: Draining the life from ‘community’. Ik schreef een tweedelig E-book voor de Brabantse Netwerkbibliotheek “No copy paste” over de mogelijkheden van communities in bibliotheken. In de komende tijd wil ik het begrip  verder exploreren en naar ik hoop een dialoog starten over communities in het publieke domein.

Googelen op community levert 1.740.000.000 resultaten op. Veel whitepapers, stukken, posts,adviezen en “playboeken” die de regels en principes van het bouwen, opzetten en beheren van communities tot onderwerp hebben. Het overgrote deel daarvan is ontstaan sinds de opkomst van web 2.0, gericht op online communities (waar een offline strategie aan gekoppeld kan zijn) en is vooral het domein van marketingspecialisten. De plaatjes zijn die  van blije verbonden mensen, puzzelstukjes, samen dragen, samen doen bloeien Typische afbeelding community

Daarnaast is het een woord met een lange traditie dat de laatste jaren aan een grote maatschappelijke opmars bezig is. Ondanks de grote wetenschappelijke aandacht van vooral sociologen, politicologen, antropologen en filosofen is er geen  eenstemmigheid over de definitie.Het veld is breed; je kunt het hebben over community als theorie, community als een methode (actieonderzoek, community profielen, community studies, etnografie en sociale netwerkanalyses); community als plaats (stad- en platteland, communitas, loyaliteit) community als identiteit of community als ideologie (communitarisme). Het is een van de meest definiërende aspecten van onze tijd en de meeste mensen associëren het met warmte, vriendschap, een warme zomerdag, de sportclub, de chocomelk op de ijsbaan, mies Bouwman.

Zigmunt Bauman, grote socioloog en filosoof, wijst erop dat dit te maken heeft dat het begrip al een plaats heeft in onze “doxa”: de kennis waarmee we denken maar waar we niet over denken. De context van de opmars zou je kunnen samenvatten als het zoeken naar veiligheid in een onzekere wereld. Precies omdat de community niet langer bestaat is er een absolute noodzaak om erin te geloven.

Erwin Blom in zijn “handboek communities” zegt het simpel: “Het heeft mijns inziens geen zin om een sluitende definitie proberen te vinden. Ze helpen ons bij het praten. En volgens mij weten we allemaal dat als we het over social media en communities hebben, we duiden op de ontwikkeling dat we van publicatie naar conversatie zijn gegaan, van zenden naar gesprek. Communities en social media gaan over het (online) gesprek. De ene keer met als doel passie of kennis te delen, de andere keer een probleem op te lossen of middels cocreatie aan innovatie te doen”.