Archive for September 2015

Van beleid naar uitvoering

Wat is er veel tijd gestoken in de beleidsvoorbereiding van de drie decentralisaties (de 3 D’s). Transitieproof betekende vooral dat alles op papier in orde was. Op het eerste gezicht lijkt het niet zo moeilijk om meer aandacht voor de uitvoering te organiseren. We hebben geleerd dat beleid een cyclisch proces is dat verloopt in verschillende fasen die van elkaar te onderscheiden zijn, en elkaar in de tijd opvolgen (Teisman, 1995).

Schermafbeelding 2016-06-11 om 22.20.17Schermafbeelding 2016-06-11 om 22.18.49

 

Beleid begint met de beleidsvoorbereiding en probleemformulering, daarna vindt de besluitvorming plaats, vervolgens wordt het beleid uitgevoerd waarna door middel van evaluatie wordt vastgesteld of het aan zijn doelstellingen beantwoord heeft. Dan begint de beleidscyclus weer van voor af aan. Het is een overzichtelijk model dat ten grondslag ligt aan veel besluitvormingsprocessen binnen de overheid. De nieuwe tijd? We maken er gewoon 2.0 van (of voor de geavanceerde denker 3.0). We blijven hetzelfde doen maar zetten nu overal “door burgers” bij.

Heel veel tijd dus voor de beleidsvoorbereiding. Hoe van beleid uitvoering te maken en meer aandacht te hebben voor beleidsuitvoering lijkt eenvoudig maar is het niet. De consequenties van allerlei vernieuwingen (re)organisaties en bezuinigingen worden pas in de praktijk zichtbaar. De oude sturingsmodellen lijken niet meer zo bruikbaar.

In 2005 verscheen het boek Frontlijnsturing van Pieter Tops en Casper Hartman. De ‘frontlijn’ kan worden aangeduid als het gebied waar medewerkers “het echte werk” doen. Frontlijnsturing houdt in dat bestuurders en ambtelijk managers sturen via die medewerkers die direct in contact staat met de burger in omstandigheden die normaliter niet routinematig van karakter zijn en die een zekere spanning met zich meebrengen. De sturing staat daarmee haaks op de meer klassieke beleidsturing waarbij de uitvoering vanuit het beleid wordt aangestuurd. Eerst doelen formuleren door beleidsmedewerkers en daarna laten uitvoeren.

spaakmodel

ABC

Frontlijnsturing is een van de antwoorden op concrete, actuele, en onoverzichtelijke maatschappelijke vraagstukken. Alhoewel ik schreef er al in 2006 over. Prachtig beschreven door de werkplaats voor frontlijnsturing. “Vraagstukken waar we geen grip op lijken te krijgen. Niet te vangen door de aanpak van één organisatie, wegslippend in een ketenaanpak. Vaak in de rauwe werkelijkheid ….aan de onderkant van de samenleving. Het vraagstuk is bovendien steeds anders dan je denkt, sjablonen zetten je op het verkeerde been. Wat de overheid en maatschappelijke organisaties uiteindelijk willen bereiken is dat mensen weer het stuur van het leven in handen kunnen nemen. We hebben te accepteren dat dat bij sommigen nooit gaat lukken en dat er dus iets anders nodig is. Het gaat in de frontlijn over orde en wanorde. Overzicht en chaos liggen dicht bij elkaar. Wie hierin iets wil betekenen stapt in ongemak. Dit ongemak is voelbaar bij de ontvanger, bij de frontlijner zelf en bij de organisatie die verantwoordelijkheid neemt. Frontlijnsturing is een antwoord dat een een fundamenteel andere manier van sturen vraagt. Die manier van sturen moeten we nog leren”.

This too shall pass; de kracht van verhalen vertellen

4 september openden we de eerste cel van de oncowand. De komende drie maanden staat deze luistersculptuur in Centrum OOK (Optimale Ondersteuning bij Kanker) in Rotterdam. In de cel kunnen bezoekers luisteren naar sleutelverhalen van mensen met (ooit) kanker.Eerste cel van de oncowand

Na de toelichting op het concept van Studio Airport, Stefan Hengst en de architect Jacco van Wengerden was het woord aan Annet Scheringa van StoryConnection. “Ik ben hier voor Ernst”, zei ze, “de vriend die iedereen graag zou willen hebben.” 4 jaar geleden kreeg Ernst te horen dat hij kanker had en ondanks de ontsteltenis was de tumor goed behandelbaar. We pakten ons leven langzaam weer op tot hij tegen me zei dat de tumor toch weer aan het groeien was. Hij is zo vertelt Annet, vechtend weggegaan in de beleving dat zijn leven onaf was. Hoe zou het zijn geweest als de oncowand er was geweest? “Ik zie hem zitten, luisterend naar anderen, en daardoor meer betekenis kunnen geven aan zijn eigen ziekteproces”.  We vertellen ons verhaal omdat we dat nodig hebben. We hebben het nodig omdat we willen begrijpen en betekenis willen geven. Als je luistert naar de sleutelverhalen van oncowand dan begrijp je dat het inzichten zijn waar je niet “zomaar” op komt. Neem nu sleutelverhaal 3. De vrouw is zo ziek dat ze geen muziek kan horen en wat doet haar weerbare brein? Die laat haar van binnenuit een muziekje horen: ‘This too shall pass” van India Arie.

 

Then I hear the whisper that this too shall pass
I hear the Angels whisper that this too shall pass
My ancestors whisper that this day will one day be the past
So I walk in faith that this too shall passAll of sudden I realize
That it only hurts worse to fight it
So I embrace my shadow
And hold on to the morning light

This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
This Too Shall Pass
I hear the angels whisper
that trouble don’t have to last always
I hear the angels whisper
Even the day after tomorrow will one day be yesterday.
I hear my angels whisper.
I hear my angels whisper.
This too shall pass.

Het lijf laat je volkomen in de steek en dan komt het…..Iemand uit het publiek vertelt over haar borstkanker. Van buitenaf zegt iedereen “oh wat erg” maar het heeft meerdere lagen, mooie momenten. De verhalen vertellen dat je een oplossing kunt vinden; dat er een ander perspectief is op ziekte en gezondheid; de verhalen geven je optimisme en kracht. Geven, delen van het verhaal geeft betekenis aan zowel de verteller als de luisteraar. Misschien…. misschien had het Ernst geholpen.