De correspondent en de vliegtuigcrash MH17

Op 18 maart 2013 mocht Rob Wijnberg, oud-hoofdredacteur van nrc.next, zijn plannen onthullen bij De Wereld Draait Door. Er meldden zich snel meer dan 15.000 leden; de benodigde 900.000 euro was binnen. Vanaf 30 september 2013 verschenen de eerste artikelen. Het werd een internationaal voorbeeld. De Amerikaanse hoogleraar journalistiek Jay Rosen noemde het „de interessantste journalistieke start-up van 2013”. De correspondent overtreft steeds opnieuw mijn verwachtingen o.a. omdat het relevante vragen en overwegingen zet bij de waan van de dag. Rutger Bregman en Rob Wijnberg beschrijven prachtig mijn vage ongemakkelijke gevoel bij de berichtgeving over de vliegtuigcrash.

Rutger Bregman’s conclusie in ‘Treuren om de doden die op ons lijken :”Dit is de rangorde: familie, vrienden, collega’s, kennissen, landgenoten, westerlingen en dan pas de wereldbewoners ver weg, wiens taal we niet spreken en wiens leven we niet begrijpen. Het is niet iets om je schuldig over te voelen. Het maakt ons tot mens. We zijn geen machines voor wie ieder leven evenveel waard is. We maken onderscheid, geven betekenis en hechten ons aan wie naast ons staat. Het enige wat we misschien nog moeten leren is dit: die vreemde, daar in het puin van Gaza, in de fabrieken van Bangladesh of in de martelkamers van ISIS, lijkt meer op ons dan we zouden denken. Als we de vreemdeling leren kennen, zou hij misschien wel onze vriend of vriendin, geliefde of echtgenoot kunnen worden. En we zijn nu al met hem verbonden: wat wij doen in de supermarkt of aan de Zuidas heeft directe gevolgen voor hem, daar ver weg. En vice versa. Als de aanslag op vlucht MH17 iets duidelijk maakt, dan is het dat hún strijd, de oorlog in Oekraïne, ook de onze is. Wie het kleine wil beschermen, zal de oogkleppen voor het grote moeten afdoen.”

Afbeelding uit de Correspondent

Rob Wijnberg’s essentie in ‘de ongemakkelijke nationalisering van een catastrofe‘:”Maar hoe begrijpelijk ook, toch voel ik me al dagen ongemakkelijk bij de nationalisering van deze catastrofe. Het is ongemak dat ik ook onmiddellijk voelde toen ik de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius direct na de aanslag hoorde zeggen: ‘Er waren heel veel passagiers aan boord. Helaas ook Fransen.’ Het deed me denken aan Rorty’s filosofische meesterwerk Contingentie, ironie en solidariteit. De titel vat in drie woorden de hoofdvraag van het boek samen: als onze moraal afhangt van de toevalligheid en particulariteit van onze sociale verbanden (contingentie), en we zijn ons bewust van die toevalligheid en particulariteit (ironie), hoe kunnen we dan ooit streven naar rechtvaardigheid in de universele zin des woords (solidariteit)? Zijn antwoord: door onze verbeeldingskracht in te zetten om onze medemenselijkheid te vergroten.”

Comments are closed.