Bibliotheken

Als er één maatschappelijke organisatie is die zichzelf kan heruitvinden dan is het wel de bibliotheek. Veel instituten, vooral culturele, staan in deze tijd onder druk maar bibliotheken zijn uitermate geschikt om het verschil te kunnen maken in de 21e eeuw. Nodig is dan dat zij haast maken met het verzilveren van de algemene goodwill die zij hebben. Uit onderzoek van PEW blijkt dat bibliotheken door het publiek eerder gewaardeerd worden voor hun bijdrage aan de gemeenschap dan om de persoonlijke klantwaarde. Die klantwaarde weten zij door retail en gemaksdiensten steeds beter te realiseren. Maar de inzet op publieke waarden zullen zij zelf moeten creëren. Niemand, noch publiek- noch politiek, zal om die toekomst “vragen”. Behoeften onderzoek zal alleen een versterking van de oude bibliotheekassociaties opleveren. Nodig is een gloedvol politiek en publiek argument. Bibliotheken kunnen bijdragen aan een sterke mediawijze geletterde creatieve maatschappij mits ze zich omvormen van ‘warenhuizen’ van boeken en materialen naar participatieve cultuurplaatsen die uitnodigen tot conversaties, conversaties ontsteken en onderhouden. Argumenten voor dit betoog vinden we bij o.a. Henry Jenkins, Lee Rainie, David Weinberger, David Lankes, Stephen Abrams en Mark Moore.

David Lankes geeft leiding aan het programma bibliotheekwetenschap van de Syracuse University’s School of Information Studies. Hij is tevens directeur van het Information Institute of Syracuse (IIS), een onderzoekscentrum en denktank op het gebied van educatie, technologie en bibliotheekwerk. Lankes wordt gezien als een van de weinige grote denkers op het gebied van de toekomst van bibliotheken. Hij schreef de atlas of new librarianship en Expect more.

 

Henry Jenkins:participatieve cultuur

Professor Henry Jenkins schreef tal van belangwekkende publicaties over het convergeren van oude en nieuwe media –transmedia- en over de participatiecultuur? Hij definieerde o.a. vijf kenmerken van participatieve cultuur. Vertaald naar bibliotheken:

  1. Het creëren van leerruimtes
  2. Het faciliteren van creatie en delen van originele werken en ideeën
  3. Het maken van een omgeving waarin beginners en expert rollen vloeiend in elkaar overlopen
  4. Het positioneren van de bibliotheek als een plaats waar mensen zich thuis kunnen voelen, zich verbonden kunnen voelen
  5. Zorgen dat mensen geloven dat hun bijdragen er toe doen door het inbedden van hun ideeën en het geven van feedback.
David Weinberger: Library as platform

Er is een enorme vraag naar informatie – naar vrije informatie- Google triggerde dat bij de doorsnee burger- en dat is waar bibliotheken van waren en zijn (vrije informatie is de kerncompetentie van de bibliotheek). David Weinberger  (cluetrain manifesto, everything is miscellanious, too big yo know) is een vurig pleitbezorger van de bibliotheek als platform.  Zijn betoog is simpel maar weinig gehoord in Nederland. Kennis leefde vroeger in boeken en bibliotheken. Kennis in de 21e eeuw leeft in netwerken. Het fysieke boek in zichzelf is “disconnected”, niet verbonden.  Genetwerkte kennis is van extreme waarde omdat het leert productief om te gaan met verschillen.

Lee Rainie: de toekomst van kennis en publieke instituten

Lee Rainie, Directeur van Pew Research Center’s Internet Project, heeft het over belangrijke vragen die bibliotheken moeten beantwoorden als ze nadenken over de toekomst en hun rol voor hun klanten en communities:

  • Wat is de toekomst van kennis: hoe wordt kennis gecreëerd, hoe wordt kennis verspreid en wat zijn de interfaces?
  • Wat is de toekomst van de ‘pathways’ naar kennis: hoe wordt er naar kennis gezocht, hoe wordt kennis geaggregeerd en gecureerd, en welke nieuwe ‘literacies’ (kennis en vaardigheden) zijn er nodig?
  • Wat is de toekomst van publieke technologie en publieke instituten: de toekomst van toegangsplaatsen, de rol van het lokale en nieuwe toegangsmodellen?
  • Wat is de toekomst van leren en open leerplaatsen: wat bevordert samenwerking, wat is de toekomst van ‘literacy’, welke partners kunnen helpen om sleutelinformatie bij de community te brengen?
  • Wat is de toekomst van aandacht en de structurele gaten daarin: multitasken, diepduiken, snacken; welke gaten kunnen we vullen?

Seth Godin over de toekomst van de bibliotheek