Tag Archive for organisaties

Durf te kiezen

Vond een leuk boekje in de bibliotheek “Durf te kiezen, 21 stellingen waar elke organisatie over moet debatteren”. Geschreven door Gijs Weenink. Hij beschrijft treffend hoe het er in de meeste organisaties toegaat. “De meeste organisaties kennen maar twee manieren om vraagstukken op te lossen. De eerste manier is: een consultant inhuren….. De tweede manier ..is om te gaan vergaderen. Als een manager de voortgang van een project wil bespreken, zet hij vijftien mensen rond een tafel. Die bespreken dan de voortgangsnotitie Kwaliteitsimplementatie 3.0. Henk is opgetogen over de feedback van de klant, Karin maakt zich zorgen over het budget en Andrea geeft aan dat de monitoring te wensen overlaat. Jelle zit onderuitgezakt met zijn mobieltje te spelen. Anderen mengen zich in het gesprek met allerlei irrelevante opmerkingen (met een discussie over de vraag of we Pieter en Jaqueline van afdeling Y ook om feedback moeten vragen)….en zo kabbelt de vergadering een uur door.”…

Gijs pleit voor echt debat en neem dan een besluit en aanvaard de consequenties. Hij geeft ook aan hoe je dat debat zou kunnen organiseren en welke regels er moeten gelden. Hij geeft dan 21 stellingen (voor- tegenstanders en de praktijk). Relevante stellingen zoals “mensgericht werken is beter dan resultaatgericht werken” of “we moeten in onze organisatie de functieomschrijvingen afschaffen”.

Krijgerschap van de menselijke geest

Ze is 72 en nog steeds een van de invloedrijkste organisatie-, leiderschap- en managementdenkers ter wereld. Zo was ze pas nog te gast op de Nyenrode Business UniversiteitMargaret Wheatley is al langer een van mijn heldinnen door haar vernieuwende wijze van kijken naar organisaties, mensen en leiderschap. Lang voordat die vernieuwing het uithangbord, en vaak niet meer dan dat, zou worden van iedere zichzelf respecterende organisatie. Ze wilde verder kijken dan de Westerse mechanische blik op de wereld. Ze bestudeerde levende systemen en paste ze toe op organisaties en communities. Ze is een integraal multidisciplinair denkster en ze werd leerling van Pema Chödrön om in deze wereld te kunnen zijn en haar hart toe te staan steeds opnieuw te breken (interview 2012). Pas kreeg ik haar laatste boekje in handen: ‘Ver van huis; nieuwe moed in deze dwaze wereld‘.

Ik las het in een adem uit en het is nu waar ik naar grijp als mijn vertrouwen wankelt. Het boek is geboren uit haar klaarheid dat “hebzucht, eigenbelang en dwingelandij de levenskracht van deze planeet vernietigen”. Ver van huis; ver van verbinding met onszelf en met elkaar; ver van ecologisch evenwicht; een wereld die niemand heeft gewild. Dromen en hoop over het redden van de wereld is nog steeds verleidelijk maar gebaseerd op verkeerde aannames- bijvoorbeeld dat leiders geïnteresseerd zijn in ‘wat werkt’. “Zelfs in goede tijden worden pioniers en hun succesvolle vernieuwende projectenstelselmatig genegeerd, verloochend of weggehoond. En dat geldt eens te meer voor deze duistere tijd” (ver van huis, Wheatley). In plaats van ‘redders van de wereld’ te blijven nodigt ze ons uit tot een nieuw perspectief: ‘krijgers van de menselijke geest’. Zoals de Shambhala-krijgers uit het boeddhisme, slechts bewapend met compassie en inzicht. Alleen hiermee en op zoek naar zachtheid, fatsoen en verbinding met elkaar en met jezelf, houden we het vol – en deze levenshouding zal bijdragen aan het proces van continue emergentie en de wereld van binnenuit helen.Ik zou er bijna een manifest van willen maken. Eis de rol van krijger van de menselijke geest op door de moed te hebben de wereld in haar hardheid te accepteren; niet te vluchten én er iedere dag opnieuw voor te kiezen niet bij te dragen aan vernauwing, dwang en controle, angst en agressie. Zoals de Shambhala-krijgers uit het Tibetaanse boeddhisme gewapend met niets anders dan compassie en inzicht. Alleen hiermee en op zoek naar zachtheid, fatsoen en verbinding kunnen we volhouden en van binnenuit helen.

 

 

The eye of the hurricane

In een vorige post verbaasde ik me over organisaties die in de dagelijkse praktijk opereren in de modus van “business as usual”.  Ze bevinden zich denk ik in “the eye of the hurricane”. Het is  het kalmste deel van de storm en het is er rustig, geharkt en zonnig. Maar het is verraderlijk, zoals live science rapporteert: “On land, the center of the eye is, by far, the calmest part of the storm, with skies mostly clear of clouds, wind and rain. Over the ocean, however, it’s possibly the most dangerous: inside, waves from all directions slam into each other, creating monster waves as tall as 130 feet (40 meters)“. Joris Luyendijk schreef een paar dagen geleden zijn zoveelste brilliante column in NRC “nog een keer proberen”. Dat zien we voor een deel ook binnen organisaties terug: de conflicten tussen oude en nieuwe gezichtspunten nemen toe. Ik kwam op de gedachte door Jan Rotmans. Hij noemt zichzelf een professor (transitiekunde) en progressor, een vooruitgangsfacilitator zeg maar. Bekend is zijn uitspraak: “We don’t live in an era of change but in a change of era”. Een systeemcrisis met meervoudige veranderingen op vrijwel alle levensterreinen. Het tijdperk van reflexieve modernisering. We voelen de storm echter alleen als we uit het oog stappen (In goed Cruijffiaans: je ziet het pas als je het doorhebt) en dat moeten we volgens hem zo snel mogelijk doen. Hij hield een inspirend betoog op TEDx Maastricht.